11. Warunki ogólne układania przewodów w gruncie.

Głębokość ułożenia przewodów.
Przewody wodociągowe i kanalizacyjne z tworzyw sztucznych podobnie jak i z innych materiałów powinny być układane na bezpiecznych głębokościach poniżej przemierzania gruntu. Głębokość przykrycia przewodów (pionowa odległość od grzbietu rury do powierzchni terenu) uzależniona jest od głębokości  przemarzania gruntu (h_z) dla danej strefy kraju (PN-B-03020:1981).

Głębokość przykrycia przewodów wodociągowych (z PVC-U i PE tabl.1) wynosi h_z + 0,2 m. W tablicy 65 podano głębokości przykrycia przewodów dla poszczególnych krajowych stref przemarzania gruntu.

Tablica 1.

W przypadku konieczności posadowania przewodów na mniejszych głębokościach należy zastosować izolacje cieplną o odpowiedniej trwałości i odpornej na nasiąkanie wody. Stosowane są najczęściej izolacje w postaci łupków wykonanych z tworzyw piankowych w strukturze zamkniętej takich, jak np. poliuretany, polietylen, styropian.

Bezpieczne odległości od budowli sąsiadującej, przeszkód terenowych i uzbrojenia.
Odległość krawędzi dna wykopu od pionowej ściany fundamentu budowli (a), jeżeli nie zostały zastosowane specjalne zabezpieczenia, powinna być (PN-B 10736) nie mniejsza niż wynika to z wzoru:

     (39)

gdzie:

H   - głębokość wykopu (m)
h   - głębokość spodu fundamentu (m)
   - kąt stoku naturalnego (tarcia wewnętrznego gruntu) zależny od rodzaju gruntu (bezpieczne nachylenie skarpy).

Jeżeli nie można zachować takich odległości sąsiadujących z wykopem budowli należy wykonać odpowiednie zabezpieczenia przed możliwością naruszenia struktury gruntu spod fundamentów budowli.

Wytyczając trasę przebiegu przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych należy zachować zalecane minimalne odstępy od zarysu tych przewodów, a przebiegiem innych uzbrojeń. Odległości te powinny wynosić (dn 315, dn > 315):

-   kable telekomunikacyjne (od krawędzi konstrukcji)  -0,5 , 0,7m
-   kable energetyczne
    niskiego napięcia (NN) i średniego napięcia (SN) do 20 kV -0,7 , 0,8m
    wysokiego napięcia (WN) -1,0, 1,25m
-   gazociągi nisko i średnio prężne do 0,4 MPa -1m
-   przewody kanalizacyjne (grawitacyjne) od wodociągowych -1,2; 1,4m
-                                       (ciśnieniowe) -0,6;0,8m
-   sieci ciepłownicze
    w kanałach od krawędzi -0,7;0,8m
    preizolowane od skraju rury -0,6;0,8m

Lokalizacja przebiegu trasy przewodów zarówno na etapie projektu czy wykonawstwa w przypadku konieczności nieprzewidzianych odstępstw oraz inwentaryzacji powykonawczej musi być uzgadniana z regionalnym (powiatowym) Zespołem Uzgodnień Dokumentacji. W trakcie wykonawstwa konieczny jest również kontakt z właścicielami innych przewodów, z którymi kolidują lub krzyżują się przebiegi tras wodociągowych i kanalizacyjnych.

Rury z tworzyw sztucznych ułożone w gruncie ze względu na swoje własności dielektryczne nie przewodzą prądu elektrycznego (są odporne na działanie prądów błądzących powstających przy trakcji elektrycznej pojazdów szynowych) i nie są wykrywalne z powierzchni terenu za pomocą urządzeń elektromagnetycznych. Ażeby była możliwa ich lokalizacja, przed użyciem koparek do naprawy lub ułożenia innych przewodów, konieczne jest umieszczenie w czasie ich zasypki taśm wskaźnikowych z wkładką metalową. Taśmę wskaźnikową umieszcza się w odległości 30-50cm (równo w pionie w osi przewodu) ponad trasą przebiegu przewodu z PVC-U lub PE.

Jeżeli w trakcie naprawy przewodu wodociągowego wykonanego z metalu wymieniany jest fragment na przewód z tworzywa sztucznego, a przewód metalowy posiadał ochronę katodową, to dla utrzymania ciągłości działania ochrony należy taki przewód zmostkować taśmą metalową (bednarką).

Rozszerzalność liniowa rur z PVC-U jest około 7 razy, a rur z PE i PP około 14 razy wyższa od rozszerzalności liniowej rur stalowych [5]. Rury z PVC-U łączone kielichowo z uszczelkami gumowymi mają dużą zdolność kompensacji wydłużeń. Natomiast zgrzewane rury z PE ułożone w gruncie ze względu na swoją wysoką sprężystość mają wystarczającą zdolność do samokompensacji. Przyjmuje się, że nie jest wymagana żadna dodatkowa kompensacja dla rur z PVC-U i PE układanych w gruncie, jeżeli temperatura ciągła przesyłanych przez nie mediów nie przekracza różnicy większej niż 20^oC.

Na terenach szkód górniczych przy budowie sieci wodociągowych z PVC-U zaleca się stosowanie rury z wydłużonymi kielichami, natomiast rury z PE łączone przez zgrzewanie (doczołowo, kielichowo i elektrooporowo) nie wymagają żadnych dodatkowych zabezpieczeń.