6. Systemy kanalizacji wewnątrz budynków

Aktualna norma PN-EN [12056] wyróżnia wynikające z tendencji rozwoju w krajach europejskich 4 typy systemów kanalizacji wewnętrznej związanych z używaniem różnorodnych urządzeń sanitarnych wytwarzających ścieki.
Typ I -System pojedynczego pionu z podejściami projektowanymi do częściowego wypełnienia na poziomie 50%
Typ II -System pojedynczego pionu z podejściami o mniejszej średnicy projektowanymi do wypełnienia na poziomie 70%
Typ III -System pojedynczego pionu z podejściami projektowanymi na pełne wypełnienie na poziomie 100%, przy którym każde podejście jest podłączone oddzielnie od pionu kanalizacyjnego
Typ IV -System oddzielnych pionów kanalizacyjnych. Występuje podział na podejścia do oddzielnych pionów na ścieki czarne - zawierające fekalia (miski ustępowe) i mocz (pisuary) oraz podejścia do oddzielonych pionów na ścieki szare - z pozostałych urządzeń sanitarnych takich, jak natryski, wanny, umywalki, bidety, zlewozmywaki, zmywarki do naczyń czy pralki automatyczne. Każdy z typów I,II i III może mieć również oddzielone piony na ścieki czarne i szare.

Rozwiązania systemów kanalizacyjnych mogą być ukształtowane na wiele sposobów uzależnionych od potrzeby regulacji ciśnienia w układzie przewodów i ich wietrzenia tak zaprojektowanych od potrzeby regulacji ciśnienia w układzie przewodów i ich wietrzenia tak zaprojektowanych, ażeby nie dopuścić do przedostawania się gazów z instalacji do budynku.

Regulacja ciśnienia w przewodzie spustowym może się odbywać poprzez przepływ powietrza w tym przewodzie do rury wywiewnej będącej przedłużeniem pionu kanalizacyjnego ponad najwyżej położonym podejściem kanalizacyjnym stanowiącym jego zakończenie i mającym połączenie z atmosferą bez dodatkowej wentylacji podejść. Mogą być także zastosowane zawory napowietrzające również z rurą wywiewną, które umożliwiają dopływ powietrza lecz uniemożliwiają jego wpływ z systemu kanalizacyjnego do budynku. Rozwiązanie z rura wywiewną jest systemem z wentylacją główną.

Natomiast rozwiązanie systemu z wentylacją obejściową (rys.1) polega na regulacji ciśnienia w pionie kanalizacyjnym poprzez oddzielne przewody wentylacyjne i/lub przewody obejściowe wentylujące podejścia, które są połączone z rurami wywiewnymi. Mogą być również użyte zamiast dołączeń do rur wywiewnych zawory napowietrzające.

Wentylowane mogą być także podejścia do urządzeń sanitarnych poprzez przewody i odgałęzienia wentylacyjne podłączone do rury wywiewnej lub do zaworów napowietrzających. Takie rozwiązanie będzie nazywane wentylacją podejść.

Rys.1. 

Zasady projektowania systemu kanalizacji

Ażeby ochronić budynek przed zawaleniem należy zapewnić odpływ ze wszystkich punktów dostarczających wodę. Obszar obejmujący kanalizację wewnętrzną dotyczy nie tylko ścieków bytowo-gospodarczych lecz również wód opadowych z dachów i balkonów. W zależności od rodzaju kanalizacji zewnętrznej wody opadowe i ścieki mogą być kierowane wspólnie do kanalizacji ogólnospławnej lub oddzielnie do systemów kanalizacji rozdzielczej. Występują również przypadki gdy przewody odpływowe z budynku muszą być usytuowane na wyższym poziomie niż niektóre przybory sanitarne (np. z pralni, podziemnych garaży) i występuje wówczas konieczność wykonania studzienki zbiorczej z zastosowaniem przepompowywania ścieków na wyższy poziom. (rys.2).

Wszystkie miejsca odbioru wody zużytej (ścieków) powinny być zabezpieczone przed wydostawaniem się zanieczyszczonego powietrza z systemu kanalizacyjnego do pomieszczeń budynku poprzez zamknięcia syfonowe w których głębokość zamknięcia wodnego powinna być co najmniej 50 mm. Średnice wewnętrzne przewodów odpływowych nie mogą być zmniejszane w kierunku przepływu. jeżeli układ kanalizacyjny wewnątrz budynku jest wykorzystywany do wentylowania kanalizacji zewnętrznej, to muszą być bezwzględnie zainstalowane rury wywiewne ponad dachem budynku (rys.1).

Rys.2.

Zasady doboru średnic.

W celu określenia optymalnych średnic zgodnie z zaleceniami normy PN-EN [1256] (która jest rozwinięciem rozwiązań proponowanych w PN-EN [752] oraz PN [B-01707] należy przeprowadzić obliczenia natężenia przepływu ścieków (Q_ww) wynikające z równania (12):

Q_ww=K(SDU)^1/2                           (12)                    

gdzie:

K -współczynnik częstości wykorzystania urządzeń sanitarnych
ΣDU -suma odpływów jednostkowych od urządzeń sanitarnych

W tablicy 1 podano [12056] odpływy jednostkowe dla różnych urządzeń sanitarnych, jakie przyjmuje się do celów obliczeniowych dla różnych typów systemów kanalizacyjnych.

Tablica 1. Odpływy od urządzeń sanitarnych

Natomiast w tablicy 2 podano na podstawie normy PN-EN [12056] typowe współczynniki częstości korzystania z urządzeń sanitarnych.

Tablica 2. Współczynnik częstości korzystania

Całkowite natężenie przepływu (Q_tot) jest przepływem obliczeniowym, które wynika głównie z natężenia przepływu ścieków (Q_ww) oraz (jeżeli występują) ciągłe natężenia przepływu od urządzeń o przepływie ciągłym (Q_c) i natężenia przepływu wód przetłaczanych (Q_p) wynikających od wydajności przepompowni działających np. w czasie opadów.

Q_tot = Q_ww + Q_c + Q_p     [1/s]

Przepustowość przewodów nie powinna być mniejsza od natężenia przepływu ścieków (Q_ww) lub całkowitego natężenia przepływu z urządzeń o największym odpływie jednostkowym.

1 2